Carter V. Findley’ye
Carter V. Findley’nin çalışmaları, Osmanlı bürokrasisini ve memurların toplumsal dünyasını daha iyi anlamamızı sağlamıştır. Bureaucratic Reform in the Ottoman Empire: The Sublime Porte, 1789-1922 (1980) merkezî idarenin dönüşümünü izler. Ottoman Civil Officialdom: A Social History (1989) ise memurların meslek hayatlarını, eğitimlerini ve toplumsal kökenlerini odağına alır.
Bu çalışmalar, bir devletin tarihinin ona hizmet eden insanlar üzerinden nasıl anlaşılabileceğini gösterir. Osmanlı idaresini ve toplumunu inceleyen genç araştırmacılar için bir bilgi ve ilham kaynağı olmaya devam ederler. Bu proje, çalışmalarının sunduğu düşünsel temellere duyulan minnetle Findley’ye ithaf edilmiştir.
Fatih KansoyOxford Üniversitesi
Hakkında
Osmanlı memurlarının kolektif biyografisi
200 belgesel kaynaktan 9.525 biyografik kayıt ve 160.892 meslek kaydı.
Osmanlı Bürokrasisi, Osmanlı devletine hizmet eden kişileri aile kökenleri, eğitimleri, meslek hayatları, bulundukları yerler ve kaynaklarla bir araya getirir. Amaç, imparatorluğun tarihi boyunca kamu hizmetini belgelemektir. Mevcut koleksiyon bir başlangıçtır; kapsamının en güçlü olduğu alan, geç Osmanlı dönemine ait personel kayıtlarıdır.
Personel sicillerinde ve akademik çalışmalarda korunan belgeler üzerinden aile kökenlerini, eğitimi, atamaları, maaşları ve yer değişikliklerini izleyen 9.525 biyografik kaydı keşfedin.
- KişilerBiyografi dosyaları
- 9.525
- Meslek kaydıAtamalar ve meslek hayatı anlatıları
- 160.892
- Adı geçen yerDoğum ve hizmet yerleri
- 892
- Görev unvanlarıGörev dizinindeki unvanlar
- 314
- OkullarEğitim dizinindeki okullar
- 39
- Belgesel kaynakAkademik çalışmalar, siciller ve veri kümeleri
- 200
Koleksiyonun dayandığı belgeler#
Koleksiyon; personel veri kümelerini, kamuya açık tezleri, dergi makalelerini ve Sicill-i Ahvâl personel sicillerini aktaran veya inceleyen diğer akademik çalışmaları bir araya getirir. Bunlar; idare, adliye, maliye, eğitim ve diğer kamu hizmetlerinde görev yapan memurları kapsar. Her kaynak anlatısında yayın ve sayfa referansları, çalışmada verilmişse BOA arşiv referansıyla birlikte korunur.
Bu anlatıların hazırlanmasında metin çıkarımı ve model destekli okumadan yararlanılır. Bir tezin incelenmesi, ilgili yayına dayalı bilgi sağlar; özgün Osmanlıca yazmanın incelendiği anlamına gelmez. Arşiv görüntüleri ve bağımsız sicil okumaları, mevcut oldukları durumlarda ayrıca belirtilir. Kaynaklara göz atın veya çalışmaları yere göre bulun.
TDV İslâm Ansiklopedisi, tarihsel bağlam ve tamamlayıcı biyografiler sağlar. Yalnızca adların eşleşmesi, ansiklopedi maddesindeki kişi ile personel kaydındaki memurun aynı kişi olduğunu kanıtlamaz.
Koleksiyona katkı sunan çalışmalar#
Tezler, makaleler, sicil neşirleri ve veri kümelerinin her biri kendi anlatısını sunar. Geniş katalog, birden fazla kaynaktan biyografileri bir araya getirir; her birinin atfı kaynak kataloğunda korunur.
Kayıtlar nasıl okunmalı?#
Sitedeki biyografileri, tarihleri, meslek hayatlarını, maaşları ve yerleri okurken kullanılan kurallar.
- Kişiler ve kaynaklar
- Bir dosya, birbiriyle bağlantılı kaynak anlatılarını bir araya getirir. Bir olayın tekrar anlatılması, ilave bir atama anlamına gelmez. Aynı kişiye ait olabilecek anlatılar; arşiv referansı, aile bilgileri, tarihler ve meslek hayatı üzerinden kimlik doğrulanıncaya kadar ayrı tutulur.
- Tarihler
- Bilinen bir hicri yıl, yaklaşık miladi karşılığıyla birlikte gösterilir. Hangi takvime ait olduğu belirlenemeyen tarihler, kaydedildikleri biçimde korunur. Yıl dönüşümü, bir olayın kesin gününü belirlemez.
- Meslek yılları
- Meslek anlatıları, hem tarihli olayları hem de kaynak anlatısından oluşturulan devam yıllarını korur. Her anlatıda kullanılan yöntem belirtilir. Bir boşluk işsizliği göstermez; yıllık bir değerin tekrar etmesi de tek başına görevin kesintisiz sürdüğünü kanıtlamaz.
- Maaşlar
- Tutarlar, kaynaktaki birimleri ve bağlamlarıyla korunur. Tahsis edilen aylık maaş; ödenek, emekli maaşı, birikmiş alacak veya tek seferlik ödemeden farklıdır. Karşılaştırmalı grafiklerde kullanılan tarihli aylık maaş serisi belirtilir. Biyografilerde farklı birim ve ödeme bağlamlarındaki tutarlar da korunur; bu gözlemler birbirinin yerine kullanılamaz.
- Yerler
- Doğum yeri, ilk görev yeri ve sonraki hizmet yerleri için ortak bir yer adları dizini kullanılır. Doğrulanmış tarihsel adlar ve yazım farklılıkları, her rolde aynı yerleşim koordinatlarıyla eşleştirilir. Yalnızca yeri belirlenmiş ve kullanılabilir koordinatı bulunan yerleşimler nokta olarak gösterilir. Bir vilayet, sancak veya kazaya yapılan atıf, kişinin o idari birimin merkezinde bulunduğu anlamına gelmez. Yerler arasındaki bağlantılar, izlenen seyahat güzergâhını değil, kaydedilen ilişkileri gösterir.
- Kurumlar
- Kaydedilen kurumlar ile daha geniş hizmet alanları ayrı ayrı etiketlenir. Bir görev unvanı, belirli bir nezareti göstermeden çalışma alanını belirtebilir. Bir memur birden fazla kategoride hizmet verebilir.
- Eksik bilgi
- Boş bir alan, anlatının kullanılabilir bir değer sunmadığı anlamına gelir. Sıfır, nitelik yokluğu veya bir dili bilmeme anlamına gelmez. Aktarılan nişan ve rütbe kodları, anlamları belirleninceye kadar kod olarak korunur.
- Farklı anlatılar
- Kaynaklar farklı değerler verdiğinde, her bilgi kendi kaynağına bağlı kalır. Kısa bir özet, her uyuşmazlığı çözemez.
Araştırma, tasarım ve geliştirme#
Proje, Oxford Üniversitesi’nin araştırma fonu desteğiyle Fatih Kansoy tarafından yürütülmektedir.
Portre çizimleri. Ana sayfada ve biyografi dosyalarında gösterilen portreler, yapay zekâyla üretilmiş hayalî çizimlerdir. Tarihî fotoğraf, doğrulanmış benzerlik veya bir memurun görünüşüne ilişkin kanıt değildirler. Belgelere dayalı bilgiler, bu çizimlerden değil, atıf yapılan kayıtlardan gelir.
Her akademik çalışma ve arşiv kaydının kendi atfı korunur. Haritalarda kamu malı olan Natural Earth kara alanlarının ana hatları kullanılır; günümüz kıyı çizgileri tarihsel sınırları göstermez.
Ek yer tespitlerinde Devlet Arşivleri’nin Osmanlı Yer Adları adlı eserinden yararlanılır. Yeni yerleşim noktaları Harita Genel Müdürlüğü yer adları dizini ve UK PCGN kaynaklarına dayanır. Tamamlayıcı noktalar için Getty TGN ve GeoNames kullanılır.
Konular
- Kolektif biyografi
- Dijital beşerî bilimler
- Geç Osmanlı dönemi
- Osmanlı tarihi
- Osmanlı bürokrasisi
- Osmanlı memurları
- Sicill-i Ahvâl defterleri
- Osmanlı defterleri